5s Lean

5S refereert aan vijf Japanse woorden die een gestandaardiseerde "schoonmaak" beschrijven.

Dit concept wordt gebruikt binnen lean manufacturing.

Japans                   Nederlands

·         Seiri             =       Scheiden            

·         Seiton         =       Schikken

·         Seisō           =       Schoonmaken

·         Seiketsu        =       Standaardiseren

·         Shitsuke        =       Systematiseren

 

Slordigheid en gebrek aan een opgeruimde werkplek en/of werkvloer leiden gemakkelijk tot ongevallen. Hier bij kun je denken aan struikel- en valgevaar over rondslingerend materieel en risico op uitglijden over water- of vetvlekken. Dit zijn enkele maar voor velen zeer herkenbare voorbeelden.  

Met het 5S-systeem streef je naar een opgeruimde, goed georganiseerde en overzichtelijke werkplaats.

Het 5S-systeem

5S staat in de vrije vertaling voor: scheiden, sorteren, schoonmaken, standaardiseren en systematiseren. De onderstaande toelichting vertrekt vanuit het standpunt ‘veiligheid’. Het systeem is uiteraard ruimer toepasbaar, denk hierbij aan kwaliteit, productiviteit,etc.

S1: Scheiden

Scheiden betekent hier een onderscheid maken tussen wat noodzakelijk en wat overbodig is. Het onnodige verdwijnt uit de werkplaats. Dit zijn onder andere kapotte of beschadigde voorwerpen en voorwerpen die lang niet meer gebruikt of onveilig zijn. Het risico op vallen, struikelen en stoten vermindert aanzienlijk en de doorgang wordt ruimer. Een praktisch systeem is om deze voorwerpen op te ruimen is door ze een rode kaart te geven. Op deze kaart wordt de rede vermeld waarom het voorwerp in vraag wordt gesteld en wat ermee moet gebeuren.

Een criterium hiervoor kan de gebruiksfrequentie zijn. Er wordt bijgehouden hoe vaak het voorwerp nodig is voor de productie van de week. Bij het sorteren wordt er rekening gehouden met de genoteerde gebruiksfrequentie.

De 5S-begeleider stelt de vragen en doet een voorstel maar de werknemer beslist uiteindelijk zelf.

S2: Schikken

Schikken betekent de gereedschappen een vaste plek geven, de werkplek zodanig organiseren dat iedereen alles snel en gemakkelijk kan vinden: een geschikte plaats voor alles en alles op zijn geschikte plaats. Hierbij wordt rekening gehouden met ergonomie en hygiëne.

S3: Schoonmaken

Schoonmaken betekent het reinigen van muren, vloeren en alle voorwerpen (machines, gebruiksvoorwerpen, opbergsystemen, ... ).

Het betekend ook het elimineren van storingen en incidenten, vervuilingsbronnen uitschakelen, schoonmaakmethodes vastleggen, standaards en verantwoordelijkheden bepalen en regels en normen opstellen.

S4: Standaardiseren

Standaardiseren geeft duurzaamheid aan de eerste drie stappen. De eerste drie S’en worden een gewoonte door methodes in te voeren die deze eerste fasen vastleggen.

Enkele methodes:

  • visuele hulpmiddelen gebruiken (afbakening met lijnen, kleuren, ... )
  • Iedereen kent de structuur van de werkplaats( wie,wat, waarom, hoe,…)
  • De betrokkenen kunnen snel onderscheid maken tussen normaal en abnormaal.
  • Onvoorziene omstandigheden brengen risico’s met zich mee. Door gestandaardiseerde procedures zijn die verrassingen tot een minimum beperkt.

S5: Systematiseren

Systematiseren betekent het borgen van de andere vier pijlers:

  • De zorg voor behoud en continuïteit
  • Het altijd volgen van de gestandaardiseerde procedures.
  • Hulpmiddelen, controlelijsten of audits zijn op orde. De resultaten van de audits kunnen bekendgemaakt worden doormiddel van tabellen of figuren.
  • Persoonlijke of themadoelstellingen kunnen afgesproken worden zodat een regelmatige evaluatie van deze scores mogelijk is.

Hieronder vind u de link naar twee filmpjes over 5S:

 

Scroll to top